Ambitiematrix voorbeeld
- Onderdeel van een managementsysteem, zie Kwaliteitsmanagement software -
Uit het kenniscentrum van Metaware.
Zoekwoorden: kwaliteitsmanagement, kwaliteitsmanager, ISO, ISO 9000:2026, ISO 9001, ISO 27001, NEN 7510, risico's, risicomanagement, risicobeheer, risicomatrix, dreigingen, kansen, control framework
Ambitiematrix: waarom?
Veel organisaties hebben inmiddels een risicomatrix, maar hoeveel organisaties hebben ook een ambitiematrix? Met de komst van de nieuwe ISO 9001:2026 lijkt die vraag relevanter dan ooit. In de conceptversie krijgt kansenmanagement namelijk een eigen paragraaf: 6.1.3 Kansen (Opportunities). Daarmee maakt de norm duidelijk dat kansen niet langer het positieve broertje van risico's zijn, maar een zelfstandig onderdeel van goed kwaliteitsmanagement. De vraag wordt straks niet alleen welke risico's je hebt geïdentificeerd, maar vooral welke kansen je bewust hebt gekozen om te benutten. Welke kansen zijn er vastgesteld? Welke acties zijn daarop ingezet? En misschien wel de belangrijkste vraag: wat heeft het uiteindelijk opgeleverd? Die evaluatie hoort thuis in de management review en maakt zichtbaar of ambities daadwerkelijk zijn gerealiseerd.
Dat vraagt om een andere manier van denken. Niet alleen beheersen, maar ook verbeteren. Niet alleen voorkomen, maar ook ontwikkelen.
Ambitiematrix: wat kan je er mee?
Een ambitiematrix is een simpel, maar effectief hulpmiddel om kanse in kaart te brengen, te ontwikkelen, te evalueren en te prioriteren. Zoals aangegeven is het in de meeste managementsysteem normen (ISO 9001, ISO 27001, ISO 14001, ...) een verplicht uit te voeren proces en in de nieuwste normen steeds explicieter. Een ambitiematrix wordt veelal in tabelvorm weergegeven, met bijvoorbeeld op de ene as Haalbaarheid en op de andere as Waarde. De verschillende cellen in de tabel geven de combinatie van de beide criteria weer, vaak in kleur weergegeven.
Om een kans beter te benutten moeten maatregelen worden genomen. Dit kan de haalbaarheid en/of waarde vergroten. Net het tegenovergestelde als een risicomatrix. De (beheers)maatregelen zijn weer een onderdeel van het control framework.
Voorbeeld. Je hebt een reële kans om met een nieuwe analysemethode minder uitval van je product te hebben. Door een goed plan van aanpak wordt de haalbaarheid vergroot en door een uitgekiende toepassing van deze analysemethode kan de uitval verder worden minderd (en dus de waarde verder worden vergroot).
Ambitiematrix toegepast
De ambitiematrix kan analoog aan een veelgebruikte risicomanagement methode worden toegepast. Door deze in software tooling onder te brengen is het veel makkelijker om het (samen!) binnen de eigen organisatie uit te voeren.
Inventariseren van alle processen en bedrijfsmiddelen binnen de eigen organisatie: waar zitten de kansen tot verbetering. Wat zijn de ambities. Een SWOT-analyse is een veelgebruikte 1e stap voor kansen (en dreigingen/risico's).
Per proces worden kansen in kaart gebracht. Handig is om dit samen met verschillende disciplines, vanuit verschillende invalshoeken te analyseren en te beoordelen.
De uitkomst van deze stap is een classificatie van de kansen. Zowel de haalbaarheid als de waarde wordt ingeschat op een schaal van 1 tot 5.
De uitkomst van deze stap is een overzicht van kansen op een schaal van I tot IV, volgens onderstaande tabel in kleuren aangegeven. Hiermee wordt duidelijk in beeld gebracht welke kansen 'quick wins', 'de moeite waard', 'beperkte winst' of 'lage prioriteit'.
De geïdentificeerde kansen worden vergeleken met de vastgestelde acceptatiecriteria. Is het zinvol de kans verder te ontwikkelen of is met een beheermaatregel het succes (haalbaarheid / waarde) verder te vergroten.
De maatregelen voor de kansen met een mogelijk succes worden vastgelegd in het control framework. Daarmee is de follow-up meteen geborgd.